Een product mag niet zomaar biologisch worden genoemd. Een verordening van de Europese Unie (EU) bepaalt aan welke regels biologische boeren zich moeten houden en aan welke eisen biologische producten moeten voldoen. Aan biologische producten mogen bijvoorbeeld tijdens de verwerking geen chemische geur-, kleur- en smaakstoffen toegevoegd worden. Biologische productie staat onder toezicht en biologische producten dragen vaak een keurmerk. Er zijn ook voorschriften voor handelaren, importeurs en opslagbedrijven. Op deze manier kan de consument er zeker van zijn dat de producten die hij koopt écht biologisch zijn.
Het EKO-keurmerk staat voor ’biologisch’. Een product mag biologisch genoemd worden als aan strenge, wettelijke normen voor biologische producten is voldaan. Deze betreffen o.a. bodem, bemesting, bestrijdingsmiddelen, dierenwelzijn en diervoeding.
Biologische veehouderij heeft als uitgangspunt dat dieren behoren te leven naar hun geaardheid. Zo is er voldoende lig- en loopruimte in de stallen en worden de koeien zo lang mogelijk buiten geweid. De weiden worden niet met kunstmest behandeld. Het vee krijgt gevarieerd, biologisch voer, grotendeels van eigen bedrijf. Het gebruik van medicijnen voor extra groei en het voorkomen van ziekten is verboden.
Ieder biologisch bedrijf wordt gecontroleerd door Skal, een onafhankelijke controle-instantie in opdracht van de overheid.
Het gaat hier niet om een keurmerk maar een merk. Fair Trade Original is een importeur en groothandel van ‘eerlijke’ handelsproducten en ondersteunt haar handelspartners. Redelijke betaling, goede arbeidsomstandigheden en ontwikkeling van voornamelijk het midden- en kleinbedrijf in Afrika, Azië en Latijns Amerika staan centraal.
Fair Trade Original heeft zelf criteria opgesteld en participeert in internationale verenigingen van importeurs en handelaren, zoals de EFTA (European Fair Trade Association) en IFAT (International Federation of Alternative Trade). De richtlijnen van Fair Trade Original vallen binnen die van de Landelijke Vereniging van Wereldwinkels en die van de EFTA. Veel levensmiddelen die door Fair Trade geïmporteerd worden dragen het Max Havelaar keurmerk.
Het Max Havelaar keurmerk garandeert dat organisaties van kleine boeren of plantages in ontwikkelingslanden een eerlijke prijs voor hun producten krijgen. Daardoor worden boeren en arbeiders in staat gesteld zelf een betere toekomst op te bouwen. Deze eerlijke prijs geeft ruimte voor fatsoenlijke arbeidsomstandigheden en milieuvriendelijke productie.
Max Havelaarproducten zijn te koop bij supermarkten, Fair-Trade shops en Wereldwinkels.De producten kunnen ook van biologische teelt zijn, en dragen dan ook het EKO-keurmerk.
Het is een Nederlands initiatief, maar inmiddels is het idee ook aangeslagen in twintig Europese en niet-Europese landen. Met deze landen heeft Max Havelaar een overkoepelende organisatie opgericht: Fairtrade Labelling Organizations International (FLO).
De naamsbekendheid van het keurmerk is heel hoog: 90%. Het percentage kopende huishoudens ligt op 7.2%.
Keurmerk voor biologisch-dynamische landbouw. Demeterproducten voldoen aan de EU-Verordening voor biologische landbouw en verwerking. Ze worden geteeld zonder kunstmest en chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen en mogen daarom het EKO-keurmerk dragen. Maar Demeter gaat verder op een aantal gebieden.
In de biologisch dynamische landbouw zijn diverse normen strenger, zoals het gebruik van minimaal 60% biologische mest en het voer voor de dieren dat voor minimaal 80% van het eigen bedrijf afkomstig moet zijn. Een belangrijk verschil zit in het maximale behoud van eigenheid van de dieren. Dat betekent dat koeien hun hoorns behouden en kippen hun snavels. Ook op het gebied van de verwerking gaat Demeter in een aantal gevallen verder dan EKO.
Glasbak
Geeft aan dat het een glasverpakking betreft waar geen statiegeld op zit. Dit glas wordt verzameld in glasbakken. Van de nieuw op de markt gebrachte eenmalige glazen verpakkingen is in 2003 81% ingezameld tegenover 78% in 2002.
Glas kan oneindig vaak worden hergebruikt. Glasscherven smelten bij een aanzienlijk lagere temperatuur dan kwartszand, soda, kalk, de oorspronkelijke grondstoffen van glas; het gebruik van glasscherven bij de productie van glas levert een energiebesparing op van circa 25%.
Wetenswaardigheden rondom de glasbak:
• Vergeet klein glas uit de keuken (kruidenpotjes) en de badkamer (parfum, dagcreme, medicijnen) niet naar de glasbak te brengen
• Kristal hoort niet in de glasbak. Ook ruiten en spiegels mogen niet in de glasbak. Breng dit glas eventueel naar de gemeentewerf/het milieupark
• Verwijder doppen en deksels zoveel mogelijk
• Sorteer het glas op kleur, van bonte scherven kan geen witglas meer gemaakt worden. Wit glas kan eventueel wel in de gekleurde bak, maar gekleurd glas dus niet in de witte.
• Glas met een afwijkende kleur gaat bij voorkeur in de groene glasbak
• De glasbakken zijn eigendom van de gemeente. Heeft u vragen of klachten dan kunt u contact met uw gemeente opnemen
‘De Groene Weg’ is al sinds 1981 een franchise formule in de biologische slagersbranche. Er zijn nu elf De Groene Weg winkels, verspreid over heel Nederland. Ze staan voor een uitgebreid assortiment van topkwaliteit vlees, vertaald in het concept ’Vlees, Gezond van Oorsprong’.
De Groene Weg slagers verkopen uitsluitend vleesproducten die afkomstig zijn van de biologische veehouderij.
Carmel Bio-Top Organic
Handelskeurmerk van Carmel voor biologische producten. Carmel is een merk van Agrexco (Agricultural Export Company), Israël’s grootste exporteur van agrarische producten.
Dolphin Friendly
‘Dolfijnvriendelijk’, ‘dolfijnveilig’ en ‘Niet uit drijfnetvisserij’. Deze termen komen voor op nagenoeg alle blikjes tonijn, om aan te geven dat dolfijnen niet het slachtoffer worden van de tonijnvisserij.
Als tonijnvissers de bindende internationale regels en afspraken van de VN zouden naleven, zou alle tonijn worden gevangen op een dolfijnvriendelijke manier. Volgens die regels is het vissen op tonijn rond dolfijnen namelijk verboden of aan banden gelegd. Ondanks het keurmerk wordt er op de naleving van de regels echter nauwelijks gecontroleerd. Nog ieder jaar sterven duizenden dolfijnen bij de tonijnvangst. Dit komt door het gebruik van de verticale, kilometerslange netten, waarin ze verstrikt raken en verdrinken.
Echt Texels Product
Keurmerk voor Texelse streekproducten. Aangesloten bedrijven moeten op Texel gevestigd zijn en iets specifiek Texels produceren of verwerken.
Op het eiland houden twee organisaties zich bezig met de ontwikkeling en promotie van Texelse producten: de Vereniging Texelse Producten Promotie (VTPP) en de Stichting Stimulering Texels Product (SSTP).
Enkele eisen die bij het logo horen zijn:
• Grondstoffen moeten voor minimaal 75% van Texel komen
• Productie, verwerking of bereiding moet voor minimaal 75% op Texel plaats vinden
• Lamsvlees moet afkomstig zijn van schapen van het Texelse ras.
Het landelijke keurmerk ’Erkend Streekproduct’ wordt beheerd door de stichting Streekeigen Producten Nederland (SPN). Naast toekenning van het keurmerk waarborgt SPN tevens de naleving van de gestelde eisen.
Streekproducten die dit logo mogen dragen voldoen aan de volgende voorwaarden:
• Afkomstig uit een duidelijk omschreven productiegebied
• Geproduceerd met duurzame grondstoffen, afkomstig uit die streek
• De verwerking vindt plaats in de streek
• Er vindt onafhankelijke controle plaats.
Tav duurzaamheid wordt er gekeken naar de volgende aspecten:
• Milieuaspecten van de productie (geen gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen en spaarzaam energiegebruik)
• Agrobiodiversiteit (het vóórkomen van meerdere rassen van één landbouwgewas)
• Agrarische natuur- en landschapselementen
• Dierenwelzijn
• Verminderen van transportbewegingen.
Bij de Stichting Streekproducten Nederland (SPN) zijn nu zeven organisaties van streekproducten aangesloten die de volgende keurmerken uitbrengen: Zeeuwse Vlegel, Waterland, Waddengoud, Groene Hart, Drents Goed, Stimuland (Overijssel) en Dageraad (keurmerk Limburgs Land).
Streekproducten met het SPN-keurmerk kunnen ook het scharrelkeurmerk hebben (zoals Waterlant’s vlees) of het EKO-keurmerk (zoals Waddenzuivel).
France Limousin Nederland betrekt vlees van cooperatie Celmar in la Souteraine, Frankrijk. De cooperatie, waar ongeveer 1200 vleesveehouders lid van zijn, heeft zijn eigen productievoorwaarden opgesteld, het zogenaamde Cahier des Charges. Enkele van deze productievoorwaarden zijn:
• Kalveren worden minimaal 6 maanden bij de moeder gezoogd
• De moederdieren en kalveren lopen een groot gedeelte van het jaar in een weide
• Beperkt aantal dieren per hectare
• De dieren moeten in de streek Limousin gehouden zijn
• Het voer moet voor 75% van eigen bedrijf komen
• Het betreft dieren van het ras Limousin
• Dierlijke ingredienten in het voer zijn verboden.
Gecontroleerde Natuurvriendelijke Teelt:
Het gaat om een kwaliteitsgarantie, waar verder geen onafhankelijke controle over wordt uitgevoerd. Bonduelle staat voor de interne norm van ‘gecontroleerde natuurvriendelijke teelt’, wat betekent dat ze al hun groenten van begin tot eind zelf beheren en beoordelen op kwaliteit.
• Ze selecteren uitsluitend zaden die minder gevoelig zijn voor plagen en ziektes.
• Ze zaaien zoveel mogelijk in de klimaatgebieden waar de gewassen van nature het beste gedijen.
• Op deze manier laten ze zoveel mogelijk de natuur zelf het werk doen en maken ze geen of slechts minimaal gebruik van bestrijdingsmiddelen. De keuze is daarbij voor middelen die het milieu zo min mogelijk belasten.
• Voor de bemesting gebruiken de telers alleen organische stoffen van het eigen bedrijf.
• Bovendien doen ze aan wisselteelt, wat beter voor de grond is en de kans op ziekten verkleint.
• Wat betreft bestrijdingsmiddelen en bemesting hanteert Bonduelle regels die veel strenger zijn dan wettelijk eigenlijk nodig is.
• Er wordt geen gebruik gemaakt van genetische manipulatie.
• Alle fabrieken beschikken over een eigen waterzuiveringsinstallatie en een gesloten recyclingcircuit.
Het Groene Hart keurmerk is een onafhankelijk kwaliteitssysteem dat garanties biedt over:
• de herkomst, natuurlijkheid en kwaliteit van de grondstoffen
• een ambachtelijke bereidingswijze
• een uitgelezen smaak op basis van specifieke streekeigen kenmerken
• een milieu- en diervriendelijke productiewijze
• de bescherming en het beheer van natuur- en landschapswaarden
Het Groene Hart keurmerk wordt beheerd door Stichting De Hollanden. Het Groene Hart wordt als gebied afgebakend door de Randstad: de driehoek tussen Den Haag, Amsterdam en Utrecht.
Op landelijk niveau heeft de stichting Streekeigen Producten Nederland het keurmerk ’Erkend Streekproduct’ ontwikkeld. De Groene Hart producten komen in aanmerking voor dit keurmerk, de eerste erkenningen voor Groene Hart keurmerk producten zijn reeds afgegeven
Het Marine Stewardship Council is een internationale onafhankelijke organisatie, opgericht in 1996 door onder andere het Wereld Natuur Fonds. MSC zet zich in voor een goed beheerde, duurzame visserij.
De criteria waarnaar gekeken wordt bij het toekennen van het keurmerk zijn onder meer een diervriendelijke vangst-methode en technieken die de visstand niet uithollen. Het is een aanvulling op vangstbeperkingen die al gelden. Voorlopig zijn er nog geen dierenwelzijnscriteria vastgelegd, zoals het ’diervriendelijk doden’ van de vis.
In Nederland zijn Alaska zalm, Alaska koolvis en hoki (vissticks) met het MSC-keurmerk verkrijgbaar. Het keurmerk omvat geen gekweekte vis.
De Stichting Keurmerk Waterland beheert een keurmerk dat staat voor streekeigen kwaliteitsproducten uit het veenweidegebied van het Noord-Hollands midden. Het keurmerk ’Waterland’ wordt ondersteund door o.a. de Stichting Het Noord-Hollands Landschap en Vereniging Natuurmonumenten.
De Waterland producten worden op een milieu- en diervriendelijke wijze geproduceerd en in de bedrijfsvoering is een belangrijke plek ingeruimd voor (agrarisch) natuurbeheer. De Waterland producten voldoen tevens aan de eisen van het ’Erkend Streekproduct’
Tony’s Chocolonely:
December 2005 brachten de makers van het televisieprogramma De Keuringsdienst van Waarde een slaafvrije chocoladereep op de markt onder de naam Tony‘s Chocolonely. Dit naar aanleiding van berichten dat in Ivoorkust bij de cacaoteelt kindslaven ingezet worden. Op deze manier vroeg het programma aandacht voor deze problematiek.
Douwe Egberts vindt dat koffie op een duurzame manier gemaakt moet zijn. Daarom werken we in de hele koffieketen aan duurzaamheid. Van boon tot kop in zes stappen. Dat begint met de teelt van koffie en eindigt bij het zetten.
Bij de teelt leren kleine koffieboeren met steun van onze DE Foundation hoe ze meer koffiebonen van een hogere kwaliteit kunnen oogsten. Zo zijn ze in staat hun bestaan te verbeteren.
U kunt meehelpen aan het duurzaam maken van de koffiemarkt door te kiezen voor Good Origin, ons merk van 100% duurzame koffie. |
